Jak uzyskać odszkodowanie po wypadku komunikacyjnym?

Zgodnie z przepisami prawa każdy pojazd mechaniczny musi posiadać wykupioną polisę Odpowiedzialności Cywilnej, czyli OC, z której będą pokrywane roszczenia osób poszkodowanych wskutek wypadku komunikacyjnego. Jeżeli samochód, który spowodował wypadek drogowy nie posiadał wykupionej polisy OC, za powstałe szkody zapłaci Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny.

Dzięki temu, każda osoba poszkodowana może liczyć na należne jej odszkodowanie, zadośćuczynienie czy rentę za skutki wypadku komunikacyjnego, bez względu na sytuację majątkową sprawcy szkody komunikacyjnej.

Jest to o tyle ważne, że kwoty odszkodowań powypadkowych mogą sięgać nawet kilkudziesięciu czy kilkuset tysięcy złotych, a w przypadku trwałego kalectwa osoby poszkodowanej sąd może zasądzić tytułem odszkodowania za wypadek drogowy kwoty przekraczające nawet milion złotych.

Przechodząc do konkretów, każdej osobie poszkodowanej, która nie była sprawcą wypadku drogowego, należy się odszkodowanie. Co ważne odszkodowanie po wypadku komunikacyjnym należy się wszystkim osobom podróżującym jako pasażer, nawet jeżeli kierowca, z którym podróżowali zostanie uznany winnym spowodowania wypadku drogowego.

Słowo Odszkodowanie w tym wypadku ma dwa znaczenia:

1. Odszkodowanie w sensie prawnym to nazwa świadczenia, którego celem jest wyrównanie osobie poszkodowanej poniesionych przez nią strat materialnych, czyli pieniężnych. Najczęstszymi przypadkami odszkodowania są między innymi:

  • Zwrot kosztów prywatnego leczenia czy rehabilitacji,
  • Zwrot kosztów opieki osoby trzeciej nad poszkodowanym w wypadku komunikacyjnym,
  • Zwrot kosztów zakupu leków i urządzeń medycznych, w tym wózka inwalidzkiego,
  • Zwrot utraconych zarobków,
  • W przypadku śmierci osoby najbliższej można dochodzić również odszkodowania za pogorszenie sytuacji materialnej.

2. Odszkodowaniem określany jest zbiór wszystkich roszczeń, które należą się osobie poszkodowanej wskutek wypadku drogowego. Do tych roszczeń zaliczamy, poza powyżej opisanym odszkodowaniem sensu stricte, także zadośćuczynienie, które jest dokładnie opisane poniżej oraz roszczenia rentowe, takie jak:

  • Renta z tytułu zwiększonych potrzeb – służy pokryciu stałych kosztów leczenia, rehabilitacji czy pomocy osoby trzeciej dla osoby poszkodowanej wskutek wypadków komunikacyjnych,
  • Renta z tytułu utraconych dochodów – ma na celu pokrycie różnicy w osiąganych przez osobę poszkodowaną dochodach przed i po wypadku drogowym,
  • Renta z tytułu zmniejszonych widoków powodzenia na przyszłość – jej celem jest rekompensata zmniejszonych możliwości rozwoju zawodowego lub osobistego osoby poszkodowanej w wypadku komunikacyjnym w stosunku do osób zdrowych,
  • Renta alimentacyjna – przysługuje osobom najbliższym osoby zmarłej wskutek wypadku drogowego, które przed wypadkiem pozostawały na jej utrzymaniu lub prowadziły z nią wspólne gospodarstwo domowe.

Zadośćuczynienie

Celem zadośćuczynienia dla osoby poszkodowanej w wypadku komunikacyjnym jest rekompensata odniesionych przez nią szkód niematerialnych w postaci:

  • uszczerbku na zdrowiu,
  • braku samodzielności,
  • konieczności przechodzenia przez proces leczenia czy rehabilitacji,
  • bólu,
  • cierpienia,
  • stresu,
  • lęku.

W przypadku śmierci osoby najbliższej celem zadośćuczynienia jest rekompensata między innymi:

  • zerwanych więzi z osobą najbliższą,
  • poczucia straty,
  • samotności,
  • czy związanych z tym negatywnych przeżyć psychicznych.

Wypadki z udziałem pieszych

Dużą część wypadków komunikacyjnych stanowią wypadki polegające na potrąceniu pieszego. Wszystkie te sytuacje traktowane są jako wypadki komunikacyjne, a potrąconej osobie pieszej należy się odszkodowanie powypadkowe z polisy OC sprawcy wypadku. Bardzo ważnym jest by w takiej sytuacji za każdym razem zawiadomić policję i wezwać karetkę pogotowia, niezależnie od tego jak poważne wydają się obrażenia pieszego.

Wypadek rowerzysty

Opisując sytuację pieszych, należy wspomnieć również o rowerzystach czy osobach poruszających się na tak popularnych ostatnio hulajnogach elektrycznych. Potrącenie rowerzysty czy osoby poruszającej się na hulajnodze elektrycznej jest traktowane jak każdy inny wypadek drogowy z udziałem dwóch pojazdów. Jeżeli taki wypadek komunikacyjny skutkował obrażeniami u rowerzysty czy kierowcy hulajnogi elektrycznej należy im się odszkodowanie po wypadku, o ile oczywiście nie ponoszą winy za jego spowodowanie.

Śmiertelny wypadek

Najpoważniejszy skutek w postaci śmierci osoby uczestniczącej w wypadku drogowym pociąga za sobą również najpoważniejsze konsekwencje dla rodziny i osób najbliższych osoby zmarłej. Choć żadna kwota pieniędzy nie jest w stanie zrekompensować straty osoby najbliższej, to jednak świadczenia uzyskane w ramach odszkodowania powypadkowego mogą bardzo pomóc w próbie ułożenia życia rodziny na nowo po wypadku ze skutkiem śmiertelnym.

Świadczeń odszkodowawczych z polisy OC sprawcy wypadku komunikacyjnego ze skutkiem śmiertelnym mogą dochodzić osoby najbliższe zmarłego, tj:

  • Współmałżonek, narzeczony lub partner,
  • Dzieci,
  • Rodzice,
  • Rodzeństwo,
  • Wnuki,
  • W niektórych przypadkach także synowa lub zięć.

Wskazane powyżej osoby najbliższe zmarłego uczestnika wypadku drogowego mogą dochodzić następujących świadczeń odszkodowawczych z polisy OC sprawcy wypadku:

  • Zadośćuczynienie za śmierć osoby najbliższej,
  • Odszkodowanie za pogorszenie sytuacji materialnej,
  • Odszkodowanie za poniesione w związku z wypadkiem koszty,
  • Rentę alimentacyjną dla osób pozostających na utrzymaniu lub we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą zmarłą.

Wypadki przy pracy

Osoby poszkodowane na skutek wypadku przy pracy, podobnie jak osoby poszkodowane w wypadkach komunikacyjnych mają prawo dochodzić odszkodowania, zadośćuczynienia lub renty za odniesione w wyniku wypadku przy pracy obrażenia. W przypadku śmierci pracownika na skutek wypadku przy pracy roszczenia odszkodowawcze należą się jego osobom najbliższym dokładnie tak samo, jak w przypadku wypadku komunikacyjnego ze skutkiem śmiertelnym, który został opisany powyżej.

Wypadki w rolnictwie

Na podobnej zasadzie jak w przypadku wypadków przy pracy odszkodowanie należy się również osobom poszkodowanym na skutek wypadków w rolnictwie. Każdy właściciel gospodarstwa rolnego posiada polisę OC, która zabezpiecza wszelkie szkody, do których doszło w związku z funkcjonowaniem gospodarstwa rolnego.

Jak zgłosić szkodę z OC

Szkoda powstała na skutek wypadku komunikacyjnego jest podstawą do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przez każdego z uczestników wypadku, który odniósł w nim szkodę materialną lub niematerialną. Jest to rzecz oczywista, jednak sam proces dochodzenia odszkodowania powypadkowego, już taki oczywisty i prosty nie jest.

Przede wszystkim roszczeń odszkodowawczych po wypadku komunikacyjnym nie dochodzi się bezpośrednio od sprawcy wypadku. Nie dochodzi się ich również w ramach postępowania karnego przed sądem.

W tym celu została wymyślona polisa Odpowiedzialności Cywilnej, czyli OC pojazdów mechanicznych. Każdy samochód musi posiadać ważną polisę OC, w ramach której za szkody spowodowane przez kierowcę danego pojazdu odpowiada towarzystwo ubezpieczeń, w którym polisa została wykupiona. Numer polisy sprawcy szkody oraz towarzystwa ubezpieczeń, w którym została wykupiona można ustalić na stronie Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.

Jeżeli kierowca nie posiadał ważnej polisy OC lub zbiegł z miejsca wypadku drogowego, a policji nie udało się ustalić jego danych, to osoby poszkodowane i tak powinny uzyskać odszkodowanie za wypadek. Za szkody, do których doszło wskutek wypadku komunikacyjnego spowodowanego przez nieznanego kierowcę odpowiadać będzie Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny.

Świadczenia odszkodowawcze przyznane pierwszą decyzją ubezpieczyciela o przyznaniu odszkodowania powypadkowego są zawsze zaniżone i to zazwyczaj znacząco.

Pierwsze wypłacone odszkodowanie po wypadku komunikacyjnym nazywane jest kwotą bezsporną. W praktyce jest to najniższa kwota jaką towarzystwo ubezpieczeń jest w stanie uzasadnić, po uwzględnieniu wszystkich okoliczności wypadku drogowego i szkody, które koniecznie muszą być wzięte pod uwagę, jednak bez uwzględnienia jakichkolwiek okoliczności, które wpływałyby na podwyższenie należnego odszkodowania.

Często kwota bezsporna jest dodatkowo obniżana o przyczynienie się osoby poszkodowanej do powstania szkody w wypadku drogowym. Wysokość przyczynienia również jest zawyżana i to zazwyczaj co najmniej dwukrotnie.

Od decyzji zakładu ubezpieczeń o wypłacie kwoty bezspornej koniecznie należy złożyć odwołanie. Odwołanie najlepiej sporządzić pisemnie i wysłać listem poleconym. Co ważne przepisy prawa nie przewidują terminu na wniesienie przez osobę poszkodowaną w wypadku drogowym odwołania od decyzji towarzystwa ubezpieczeń. Można więc je złożyć, dopóki roszczenia odszkodowawcze nie są przedawnione, czyli od 3 lat do nawet 20 lat od dnia, w którym doszło do wypadku komunikacyjnego.

Pozew o odszkodowanie

W celu uzyskania najwyższej kwoty odszkodowania, zadośćuczynienia czy renty powypadkowej należy złożyć pozew o odszkodowanie do sądu cywilnego. W ramach procesu cywilnego osoba poszkodowana w wypadku komunikacyjnym może uzyskać nawet kilkakrotnie wyższe świadczenia odszkodowawcze w stosunku do wypłaconej przez ubezpieczyciela kwoty bezspornej, dlatego zdecydowanie warto jest złożyć pozew w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienia za szkody poniesione wskutek wypadku drogowego.

Pozew o odszkodowanie i zadośćuczynienie po wypadku komunikacyjnym wnosi się przeciwko zakładowi ubezpieczeń, w którym sprawca wypadku drogowego miał wykupioną polisę OC do Sądu Rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania osoby poszkodowanej w wypadku. Jeżeli suma świadczeń dochodzonych pozwem o odszkodowanie przekracza 75.000,00 zł pozew wnosi się do Sądu Okręgowego.

Od pozwu o odszkodowanie należy uiścić opłatę sądową w wysokości 5% sumy wszystkich dochodzonych świadczeń odszkodowawczych. Zamiast opłaty można jednak załączyć do pozwu o odszkodowanie wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych wraz z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

Postępowanie sądowe przed sądem cywilnym w sprawie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych z tytułu wypadków drogowych trwa zazwyczaj od  roku do dwóch lat. Dzieje się tak głównie z powodu bardzo powolnego działania sądów, gdyż w większości przypadków cały proces składa się z dwóch rozpraw, na których są przesłuchiwani świadkowie i powód oraz oczekiwania na opinie biegłych lekarzy sądowych.

Nie należy się również bać ryzyka związanego z założeniem sprawy cywilnej o odszkodowanie powypadkowe. Specjalizujący się w prowadzeniu spraw odszkodowawczych adwokat czy radca prawny bez problemu oszacuje wysokość możliwych do uzyskania świadczeń odszkodowawczych, jak również tak przygotuje i uzasadni pozew, że odszkodowanie po wypadku drogowym na pewno zostanie wypłacone.